Op woensdag 16 oktober 1997 waren de werkgroepleden van de historische
werkgroep "Stichting De Vier Heerlijkheden" uitgenodigd
om aanwezig te zijn bij de ontgraving van enkele muurresten van
het voormalig kasteel Zuilichem.
Namens het Polderdistrict Groot Maas en Waal had Heidemij advies
voor dit tweede onderzoek de deskundigheid van het ROB, het Rijksoudheidkundig
Bodemonderzoek uit Amersfoort ingeschakeld om het graafwerk te coördineren.
Begin mei van het jaar 1997 jaar werd door dijkverzwaringswerkzaamheden
de hoek van het woongedeelte van het kasteel van Zuilichem al ontdekt.
Uit de dijkhelling buitendijks staken plotseling enkele muurfragmenten,
door oplettendheid en aktie van enkele dijkbewoners werd het graven
stilgelegd en allerlei instanties gewaarschuwd. De restanten werden
enige tijd later tot de fundamenten ontgraven, gefotografeerd en
opgemeten door het R.O.B. De hoek van het kasteel verdween enige
tijd later onder de nieuwe dijk.
Vijf maanden na de ontdekking van de hoek aan de buitenzijde van
de oude dijk werd de nieuwe dijk richting rivier verlegd, en werd
de oude dijk afgegraven, aan de binnenzijde van de nieuwe dijk maakte
men een schuin talud.
Toen was de tijd rijp om de resterende muurresten van het gedeelte
onder de dijk te onderzoeken. Verschillende meters van het hoofdgebouw
zijn op die bewuste woensdag blootgelegd.
Op donderdag 17 oktober is door het ROB alles nauwkeurig opgemeten
en gefotografeerd.
Omdat het kasteel door zijn bewoners - o.a. Constantijn Huygens-
van grote cultuur-historische waarde is, zijn de resten van het
kasteel in Zuilichem gevisualiseerd. Enkele meters boven de oorspronkelijke
muurresten is het geheel nagebouwd.
Door de A.N.W.B. is een informatiebord geplaatst en zijn er banken
neergezet.
Tekst op het informatiepaneel
van de ANWB bij de opgemetselde funderingen langs de Waaldijk in
Zuilichem:
Hier stond eens kasteel Zuilichem. Al in de Romeinse en Karolingische
tijd was er op deze plaats tolheffing op de Waal. Eerst stond er
een verdedigbare toren (Donjon), later een hoofdgebouw en voorhof
met torens en poort. In 1196 was Reynald van Nassau burggraaf van
Zuylichem. Latere bewoners van de intussen gestichte "Dagelijkse
Heerlijkheid Zuilichem" waren de geslachten van Herlaer en
Pieck. De belangrijkste eigenaar van het kasteel was Constantijn
Huygens (1596 – 1687), secretaris van o.a. stadhouder Frederik
Hendrik, tevens bekend als dichter en musicus. Door zijn relaties
met het Franse hof van Lodewijk X1V, wist hij verwoesting van het
kasteel in het rampjaar 1672 te voorkomen. Rond 1690 werd de middeleeuwse
dijk landinwaarts verplaatst, strak om het kasteel heen zodat er
een stuk uit de muur moest worden gehakt om het verkeer door te
laten. In 1764 is het hoofdgebouw afgebroken, de muurresten in de
dijk liet men zitten. Bij de dijkverzwaring in 1996 is deze noordoostelijke
hoek van het kasteel ontdekt. Het oude muurwerk zit nu weer verborgen
in de nieuwe dijk een replica van de muur (met vensterbanken) ziet
u thans op dezelfde plaats aangegeven. In de wei hiernaast liggen
nog de fundamenten van het voorhof.
