ALGEMEEN

HET DORP ZUILICHEM

4hhafb607In 1143 komt de naam Zuilichem voor als Solekeim, later, in 1196 als Sulenchem. Het achtervoegsel –chem of –keim is afgeleid van het woord heem, Zuilichem zou dan de woonplaats geweest moeten zijn van een zekere persoon of stam Sole, of Sulen. Uit bodemonderzoek is vast komen te staan dat Zuilichem reeds in de negende eeuw bewoond was. Ook zijn er in deze streek een aantal Romeinse vindplaatsen ontdekt, nl. op de Uilker, (een verlande rivierarm), de Woerd, de Kaatsheuvel en aan de Uilkersteeg. Al deze vondsten dateren uit de eerste drie eeuwen van onze jaartelling. In het dorp zelf, op overslaggrond, is aardewerk gevonden, van het jaar achthonderd af. In de Middeleeuwen is de bevolking naar de hoger gelegen gronden langs de dijken getrokken (overslaggronden). De dijken bleken niet voldoende bescherming tegen het rivierwater te geven dus waren de bewoners genoodzaakt ook hun woningen te verhogen, ook de dijken heeft men gebruikt om op te gaan wonen.

HEREN VAN ZUILICHEM

In 1199 wordt Reynald van Nassau als burggraaf van Sulenchem genoemd, later werd het een heerlijkheid, waarmee in 1435 Arnold van Herlaer, die gehuwd was met Aleydis Pieck, beleend werd. In 1473 is er sprake van een zekere Gijsbert Pieck. Zijn vrouw Jooste van Herlaer is eigenaresse van de heerlijkheid Zuilichem. wapen eyckNa het overlijden van Jooste werd zoon Frederick Pieck door Walraven van Brederode op 3 mei 1484 beleend met het huis en gerichte Zuilichem. Na het overlijden van Frederick Pick werd zijn zuster Wilhelmina Pieck beleend met het huis en gericht Zuilichem. In 1499 huwde ze Evert van Doorn en veertig jaar later werd hun zoon Gijsbert van Doorn met het huis en gericht beleend. Dochter Wilhelmina van Doorn huwde met Nicolaas Pieck. Zij was 45 jaar vrouwe van Zuilichem in een zeer roerige tijd. Daarna ging de heerlijkheid achtereenvolgens  over naar zoon Jacob, vader Nicolaas en zijn zuster Isabella. In 1616 was Joost Pieck de eigenaar. De heerlijkheid werd door Elisabeth van Grevenbroeck, de weduwe van Joost Pieck in 1630 verkocht aan Constantijn Huygens I (1596 - 1687). In 1688 gaat de heerlijkheid Zuilichem over in handen van Constantijn II, daarna van Constatijn IV, een neef van de laatstgenoemde. Daarna is Zuilichem nog in het bezit geweest van zijn weduwe, Philippine Doublet, hun dochter Suzanne Louisa, die met jonkheer Willem, baron van Wassenaar huwde, verkoopt het uiteindelijk in 1753 aan Johan D. Boellaard, en in 1819 zijn de bezittingen overgegaan op naam van Mr. Maurits Jacob Eyck van Zuilichem.

DIVERSE DOORBRAKEN

Nadat in de veertiende eeuw de Bommlerwaard werd bedijkt bleef de rivier de Waal haar loop behouden. Diverse dijkdoorbraken zijn door hoog water, ijsgang en overstromingen ontstaan, zoals een doorbraak in 1809 van de Meidijk waardoor er wielen ontstonden.

HERINDELING

Na de inlijving bij Frankrijk per 1 juni 1810 ontstonden in de West-Bommelerwaard twee gemeenten, te weten: 1. Brakel, Poederoijen, Munnikenland en Loevestein. 2. Zuilichem, Nieuwaal en Aalst. Per 1 juli 1955 onstond een nieuwe gemeente Brakel, bestaande uit de kernen Brakel,Poederoijen, Aalst, Zuilichem, Munnikenland en Loevestein. Na de herindeling per 1 januari 1999 vormden de gemeenten Brakel, Kerkwijk en Zaltbommel een nieuwe gemeente: Zaltbommel.

zuilmaan

WONEN AAN DE DIJK

Zuilichem is een echt dijkdorp. Het leven aan de dijk wordt mooi beschreven in het verhaal van Hannie van Wijk die over haar grootouders opa en opoe Kanselaar vertelt die in een dijkboerderijtje woonden.

ZUILICHEM IN DE EENENTWINTIGSTE EEUW

Zoals in veel dorpen ontstonden na de tweede wereldoorlog in rap tempo nieuwbouwwijken om de bevolkingsgroei op te vangen. Ten oosten van de Nieuwstraat is inmiddels een nieuwe woonwijk ontstaan. Het alom bekende Kerkwegje is inmiddels ook bebouwd.

In 2006 werd het langverwachte fietspad naar Zaltbommel gerealiseerd. ( foto 1, foto 2, foto 3 ) De laatste plannen in het dorp is de ontwikkeling van landgoedachtige gebieden. Aan het eind van de Molenkampseweg / hoek Meidijk is een project gerealiseerd, genaamd de Uilenvlucht.

In een uitzending van Binnenstebuiten op 5 mei 2025 vertelt Jaques Mombers over zijn boerderij aan de dijk.

Voor een wandeling door en langs een dijkhuis in Zuilichem; klik HIER.

GEMEENTEWAPEN

Het gemeentewapen werd als heerlijkheidswapen ingesteld door Constantijn Huijgens. Tussen 1630 tot 1753 waren telgen uit deze familie heren van Zuilichem. Constantijn Huijgens kocht in 1630 de heerlijkheid en plaatste mogelijk de "appeltjes van Oranje" op het schild als eerbetoon aan het Huis van Oranje. Oorspronkelijk zou de heerlijkheid een wapen hebben gevoerd met daarop een enkele zuil. Zuilichem werd in 1955 bij de gemeente Brakel gevoegd en ging per 1 januari  1999 op in de gemeente Zaltbommel. Tegenwoordig voert de Dorpsraad dit wapen als logo.

wapenzuil

DORPSRAAD

De Dorpsraad Zuilichem b staat uit een groep vrijwilligers die zich inzetten om de algemene belangen van de inwoners van het dorp Zuilichem te behartigen. Meer info over de activiteiten vindt U in deze    LINK

Voor het kunstproject "aan weerszijden" , een levendige dialoog tussen Herwijnen en Zuilichem op beide overs van de Waal, op 21, 22 en 23 september 2017 klik u HIER.

Hieronder enkele oude en wat nieuwere dorpsgezichten. Van de zwart-wit prenten aan het eind van de serie is de eerste getekend door bab Siljee, de laatsten zijn van de hand van B. van Wendel-de Joode. De Kleurenfoto's (serie Z10B) zijn  uit de tweede helft vorige eeuw, genomen door Ab van de Beek. Het was in de tijd dat de huizen aan de oude Burt werden afgebroken. Inmiddels zijn op dezelfde plek nieuwe huizen gebouwd.